Skip to main content

Tag: Baturraden

Een keten van samenwerking

Tijdens mijn bezoek aan Baturraden rijdt Santos, de lokale vertegenwoordiger van de stichting, me op zijn scooter van het ene naar het andere project. Achterop kan ik ruimschoots genieten van al het moois in de omgeving van het dorp. En, we maken op een efficiënte manier gebruik van de tijd.

Ik bezoek projecten (voornamelijk scholen) die reeds voltooid zijn en projecten die nog op de (lange) wachtlijst staan. Tijdens onze tochtjes valt het me op hoe groot het aantal mensen is dat Santos blijkt te kennen. Van parkeerwachters tot parkwachters, van koopmannen tot huisvrouwen en leraressen. Overal groet hij mensen en maakt hij een praatje. En denk maar niet dat het  ‘populair doenerij’ is. Hij is oprecht geïnteresseerd en je voelt dat de mensen hem mogen.

Op mijn vraag hoe hij toch al die mensen kent, zegt hij me, glimlachend en in vloeiend Nederlands: aandacht, heel veel aandacht. Aandacht voor de gezinssituatie, aandacht als er problemen zijn op school, op het werk, financieel. De aandacht vertaalt zich in een luisterend oor, een advies of het aandragen van een mogelijke oplossing.

Samen met Iko, werkend voor de regering op het departement ‘toerisme’, en tweede vertegenwoordiger voor Stichting Tileng, begon Santos (zelf al jarenlang gids) zo’n tien jaar geleden aan een meerjaren plan om Baturraden een veiligere en meer winstgevende plek te maken.

Ze geloofden in de potentie van het toerisme in hun gebied en streefden ernaar dit tot een betrouwbare bron van inkomsten te maken. Met hart en ziel zetten ze zich in voor de gemeenschap als geheel. Een belangrijke pijler van de strategie – uitgedacht door de bedachtzame Iko en met beide handen aangegrepen door de pragmatische Santos – is de oprichting van verenigingen. Zo heeft iedere beroepsgroep een eigen vereniging gekregen. De masseurs bij de heetwaterbronnen, de parkeerwachters, de koopmannen in het park. Die verenigingen maken afspraken, hebben vergaderingen,  controleren en sturen bij. Gaandeweg en met vallen en opstaan groeide zo het onderlinge vertrouwen, de sociale controle en uiteindelijk de veiligheid in de gemeenschap.

De criminaliteit daalde spectaculair en er kwamen zelfs journalisten vanuit het hele land om dit succes te rapporteren.

Het grootste geheim van het succes van dit ‘dreamteam’ zit hem in de bundeling van krachten. Op zo’n manier dat een enorme participatie bij de bouw van een nieuwe school het resultaat is. Zodanig, dat iedereen zijn of haar steentje kan en wil bijdragen. Oók Stichting Tileng, die juist in zo’n soort omgeving veel meer is dan een geldschieter. De gemeenschapszin die met zoveel geduld is opgebouwd kan namelijk vorm krijgen door het financieren van lokale projecten. Dat maakt Stichting Tileng een van de schakels in een duurzame en constructieve ‘keten van samenwerking’. We zouden er in Nederland nog wat van kunnen leren, van die keten. Draagt u ook uw steentje bij? Steun Stichting Tileng!

Een schril contrast

Herinnert u zich mijn beschrijving van mijn overnachting in Manggung nog? De nachtelijke avonturen bestonden o.a. uit een ‘kat en ratspel’ op het dak en een snurkende gastvrouw. Ik schreef er twee weken geleden een weekendverhaaltje over. Welnu, na mijn verblijf aldaar begaf ik me via Imogiri naar Baturraden, de derde en laatste (door mij bezochte) desa waar Stichting Tileng projecten heeft.  En, zo bleek, ik had mijn laatste dagen in Baturraden hard nodig. Om alles wat er tot nu toe gerealiseerd is te bezichtigen, maar ook om op de hoogte gesteld te worden van alles wat men daar nog van plan is. Eigenlijk heb je daar minstens drie weken voor nodig. Ik had nog maar vijf dagen. Het zou een intensief en boeiend bezoek worden.

Onder alles wat zich aan mijn oog voorbij trok, bevond zich een schril contrast. Het deed me nog het meest denken aan het verschil tussen het  ‘voor’ en het  ‘na’ in (westerse) metamorfoses. De metamorfose betrof hier echter geen auto, geen schoonheidsideaal en geen interieur.
De metamorfose had hier betrekking op een lagere school. Op meerdere lagere scholen. Enerzijds de pasgebouwde (door Tileng gerealiseerde) scholen; stevig en weldoordacht geconstrueerd. Anderzijds de sterk verloederde oude scholen, die al tijden op de wachtlijst van de stichting staan. Waar de nieuwe school ruimte, licht en een frisse atmosfeer ademt, zie je de plafonds van de oude gebouwen van ellende in elkaar vallen. Plafonds die al jarenlang schreeuwen om onderhoud. Plafonds waar asbest in verwerkt is. Plafonds waarvoor docenten zo bang zijn, dat er ze geregeld het idee opperen om met een helm op les te geven. Echt, zo erg is het. De regering heeft simpelweg te weinig geld. En als de school al voor een opknapbeurt in aanmerking komt dan blijft het over het algemeen bij een likje verf.

En tja, wat doe je dan? Je maakt foto’s. Je praat met mensen. Je verwondert je. Je verbaast je.
Over de enorme ongelijkheid in de wereld. De aanblik van de oude scholen doet gewoonweg pijn.
Het maakt boos en frustreert. De nieuwe scholen, daarentegen, die inspireren. Zeker als mij verteld wordt hoe groot de participatie van de gemeenschap geweest is bij het bouwen van de laatst gerealiseerde lagere school. Iedereen droeg -letterlijk-  zijn steentje bij. De vrouwen verzorgden de catering. De mannen zetten hun spierkracht in. Gezamenlijk zocht de gemeenschap materiaal dat hergebruikt kon worden. Zo kon er op alle vlakken bespaard worden.

En wat doe je dan? Je verwondert je opnieuw. Je verbaast je over de kracht van de mens. Over het bundelen van die krachten, dat dat lukt. Het zou zoveel vaker moeten lukken. En wat doen je dan?
Je schrijft erover. Om te delen en vooral: om krachten te bundelen. Het schrille contrast doet teveel pijn aan de ogen. Met een helm op lesgeven vanwege rondvliegende stukken plafond: dat is toch te gek voor woorden?  Steun Stichting Tileng!

 

Thuis in Indonesië

Het was een lange reis. Vanaf Schiphol is het twaalf uur vliegen naar Kuala Lumpur, waar ik de broodnodige slaap moet uitstellen vanwege de klok die maar liefst zes uur op me vooruit loopt.

Na drie uur wachten gaat de reis verder naar Jakarta, op twee vlieguren afstand. Daar wacht ik wederom een paar uur om vervolgens door te gaan naar Yogyakarta, waar ik uiteindelijk na bijna dertig uur (sinds mijn vertrek uit Rotterdam de dag ervoor) arriveer.

Dat lijkt lang, maar dertig uur is nog altijd niet lang genoeg om te verhinderen dat ik het gevoel heb me heel plotseling in een andere wereld te bevinden. De eerste beelden, de geuren die tot je komen, de mensen die tegen je beginnen te praten. Het onbekende land nodigt me vriendelijk uit me hier de komende twee en een halve week thuis te gaan voelen. Tussen alles wat onbekend is, is er opeens een onverwachte vertrouwdheid. De vluchtnummers. Een voor een schallen ze door de microfoon. Hun zachte maar indringende geluid herinnert me aan lang vervlogen tijden. Als klein meisje leerde mijn oma me tot tien tellen in het Bahasa Indonesia. Ze leeft niet meer, mijn oma, maar hier, op het vliegveld van Yogyakarta, is ze opeens verrassend dichtbij.

Ik stap de aankomsthal uit en zie mijn naam op een papiertje geschreven. Dat moet Puri zijn, onze lokale vertegenwoordiger. Ik stap bij hem in de auto en we rijden in een uur naar Imogiri, waar ik de komende week door zal brengen. Aangezien Imogiri slechts een van de desa’s is waar Stichting Tileng projecten heeft, staat tevens een reis naar Manggung / Tileng en Baturraden op het programma.

Ik ben benieuwd wat de komende weken mij zullen brengen. Het uitgangspunt is het verzamelen van zoveel mogelijk materiaal voor het door mij te schrijven jubileumboekje met daarin het verhaal (of de verhalen) van Stichting Tileng. Ik heb het project ook wel ‘Dichterbij: een kunstproject in woord en beeld’ genoemd. De komende weken geef ik u alvast een voorproefje in de vorm van weekendverhalen. Hou de website dus in de gaten. En geloof me: die reis van dertig uur was het waard. Dubbel en dwars.

Een mogelijke nieuwe loods

Afgelopen week had ik contact met onze hoofdvertegenwoordiger van Stichting Tileng in Indonesië, Tekad Santos, uit Baturraden.

In dat contact hadden we het weer, in het verlengde van onze gesprekken in Indonesië, over de ideeën van Tekad en Iko voor het opzetten van een opleidingsschool in Baturraden. Bij de sloop van de oude gebouwen blijft materiaal over dat op dat moment niet direct gebruikt kan worden in het lopende project. Deze materialen worden nu nog bij Tekad thuis opgeslagen, hetgeen geen ideale situatie is. De woon- en leefomgeving van zijn gezin gaat er daardoor niet op vooruit.

Tekad is nu het volgende idee aan het uitwerken dat zou moeten leiden tot een aanvraag om financiële steun bij Stichting Tileng.

Wat is zijn idee?

Hij wil graag een loods bouwen, waar de materialen kunnen worden gesorteerd en opgeslagen. In die loods wil hij een werkplaats maken waar jonge mensen kunnen worden opgeleid tot handarbeiders, zoals timmerman, metselaar enz.. Het mes snijdt dan aan meerdere kanten. Jonge mensen leren een vak en kunnen later worden ingezet voor het realiseren van bouwprojecten. Mogelijk kan dat ertoe leiden dat ze voor zich zelf te beginnen, zodat ze in hun eigen levensbehoefte kunnen voorzien. Ik heb gezegd, dat ik hier toch snel een voorstel van wil zien. Dan kan het bestuur beoordelen of dit idee een kans van slagen kan hebben.

Het past natuurlijk in onze filosofie dat de lokale economische ontwikkelingen worden versterkt en dat waar mogelijk de economische bedrijvigheid wordt bevorderd. Stichting Tileng vindt het belangrijk dat projecten financieel worden ondersteund en gestimuleerd, waarbij de activiteiten van de lokale bevolking bijdragen aan een vergroting van hun eigen inkomen.

Een goed voorbeeld van een dergelijke werkwijze is de zeer geslaagde “Buffelbank” in de desa Tileng en zijn woongemeenschappen. In Baturraden zijn ook plannen om een Buffelbank te starten.

Met andere woorden we willen nog meer dan voorheen “investeren” in projecten die leiden tot grotere economische ontwikkeling van mensen. Die mensen die, zoals dat onze gewoonte is, zelf participeren in die projecten. Dit leidt tot zelfredzaamheid en tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid van de mensen zelf.

Beschermheer

Een volmondig “ja” was mijn antwoord toen mij werd gevraagd om beschermheer te worden van de Stichting Tileng.

De wijze waarop de Stichting Tileng invulling geeft aan haar doelstellingen spreekt aan: bijna geen overheadkosten, waardoor de donaties en schenkingen geheel ten goede komen aan de door de dorpelingen zelf ontwikkelde projecten.

Bij het bekijken van de site wordt nog eens duidelijk met hoe weinig heel veel tot stand kan worden gebracht. Voor het realiseren van woningen, onderwijs en inkomen genererende projecten in de  desa’s Imogiri, Baturraden en Tileng zijn nog veel gelden nodig.

Ik beveel de Stichting Tileng van harte in uw aandacht aan!            

Pendukung – Bapak Frank Koen, Walikota  Capelle aan den IJssel

Ketika saya diundang untuk menjadi pendukung Stichting Tileng, saya menerimanya dengan penuh ketulusan hati.

Pola kerja yang diaplikasikan Stichting Tileng untuk merealisasikan tujuannya menarik sekali karena biaya administrasi sangat rendah, sehingga sumbangan-sumbangan dari para donatur digunakan penuh demi proyek-proyek yang ditentukan oleh masyarakat desa.

Semua informasi yang disiapkan di situs web Stichting Tileng memberikan gambaran jelas bahwa sangat banyak (hasilnya) dapat dilakukan dengang sangat sedikit (subangannya). Namun, anggaran untuk memperbaiki rumah-rumah, pendidikan dan proyek-proyek penghasilan ekonomi di Imogiri, Baturraden dan Tileng masih sangat besar.

Maka saya sangat merekomendasikan Stichting Tileng!

Concours, “kermis” en werktuigen

Op 2 juli 2010 werd er een drumbandconcours gehouden ter gelegenheid van de opening van de lagere school Pamijen 2 voor de kinderen uit de eerste klassen. Daarnaast werd er op het veld een “kermis” en een presentatie van werktuigen gehouden. Mijn vrouw en schoonzus (donateur van de stichting) moesten aan de slag. Het viel niet mee om de padie (rijst van het veld) te stampen. Voor de gelegenheid waren ze gekleed in Batikjurken, zodat ze er hetzelfde uitzagen als de vrouwen van onze vertegenwoordigers.

Het was een heel gebeuren. Iedere groep deed zijn best om zich zo goed mogelijk voor het voetlicht te brengen. Wij moesten de groepen jureren. Een niet eenvoudige klus. Ze waren natuurlijk haast allemaal even goed. Hoe klein ze ook zijn, ze gingen er voor.

De beelden laten zien hoe de mensen uit Baturraden betrokken zijn bij het realiseren van de projecten van de stichting. Men is zo blij met het resultaat dat ze van alles organiseren om de in gebruikname van de scholen niet zomaar voorbij te laten gaan.

Klik hier voor de videobeelden.

Leren over anderen is leren over jezelf

Mijn tijd in Manggung zit erop! Twee en een halve maand heb ik in Manggung mogen verblijven. In de tussentijd ben ik ook naar Imogiri en Baturraden gegaan. In al deze 3 plaatsen is Stichting Tileng actief.  Ik heb Indonesië leren kennen vanuit een perspectief dat niet snel voor de hand ligt. De gemiddelde buitenlandse bezoeker doet Indonesië aan voor de toeristische plaatsen die het land rijk is. En waarom ook niet? Het is nu eenmaal een prachtig land, maar de realiteit achter de glimlach en de gastvrije warmte van de Javanen kan echter ook anders zijn. De mensen in de dorpen werken hard op het land in een gebied waar de watervoorzieningen slecht zijn. Mensen zijn in alles afhankelijk van het weer. Regenwater wordt opgevangen in watertanks en -bakken en gebruikt om te wassen, eten te bereiden en als drinkwater voor het vee. Veel regen is goed voor het dagelijks gebruik en stelt de tijd uit dat mensen water moeten gaan inkopen. Echter teveel regen beïnvloedt de oogst negatief, waardoor de prijs per kilo van bijvoorbeeld pinda’s, maïs of cassave ver kan teruglopen. Voor mijn afstudeerproject ben ik op zoek gegaan naar dergelijke levens- en werkwijzen van dorpelingen (voor het overgrote deel boeren) tegen een achtergrond van ontwikkelingsprocessen en -mechanismen. Zo maakt de hulp van de stichting deel uit van ontwikkelingsprocessen waarbij ook de nationale en lokale machtstructuren (denk aan dorpshoofden, religieuze leiders en lokale overheidsfunctionarissen) bij betrokken zijn. Binnen al deze bestaande structuren moet de stichting haar weg vinden naar de lokale bevolking. Daarbij moet ook de lokaal specifieke cultuur van die samenlevingen zeker niet over het hoofd worden gezien. Al met al geen gemakkelijke opgave.

De stichting is over het algemeen vrij om te gaan en staan waar men wil zonder dat er teveel tegenstand is van lokale overheden. De participatie vanuit de overheid is het sterkst in Baturraden. Het verbouwen van lagere scholen, die allen onder verantwoordelijkheid van de overheid vallen, betekent automatisch ook contact met de overheid. Mede door de sterke lobby en sociale netwerken van de twee contactpersonen van de stichting zou het op korte mogelijk zijn dat de overheid van Indonesië financieel gaat bijdragen aan projecten van de stichting.

In Baturraden zijn de twee contactpersonen goed geworteld in de lokale samenleving en is men in staat om verschillende groepen in die samenleving bewust te maken van het nut van samenwerking. In Manggung komt de lokale vertegenwoordiger uit Imogiri, van buiten het dorp dus. De lokale vertegenwoordiger ondervindt hier meer moeilijkheden, doordat hij minder geworteld is in de lokale samenleving en minder in staat is om een sociale beweging op gang te brengen. De uitdaging voor de toekomst voor de stichting en zijn vertegenwoordigers is om de lokale vertegenwoordigers zo te ondersteunen dat het draagvlak voor de stichtingactiviteiten onder de lokale bevolking blijft groeien. Een goede impuls hiervoor is pas nog gegeven door middel van het bezoek van de voorzitter van Stichting Tileng aan de desa’s en de projecten in de maanden juni en juli.

Mijn ervaringen in de afgelopen periode zijn er teveel om nu op te noemen. Wat ik als antropoloog in spé vooral geleerd heb is dat leren over anderen, leren over jezelf betekent! Ik ben mezelf een paar keer tegengekomen, maar mijn Nederlands individualisme legde het al gauw af tegen de Indonesische hartelijkheid. Ik heb het voorrecht gehad om in het leven te kruipen van de mensen in de dorpen. Ik heb geprobeerd zoveel mogelijk te participeren en te observeren. Alles om maar zoveel mogelijk te weten en te begrijpen over het leven van de mensen in de dorpen. Als ze naar het land gingen, volgde ik. Was er een dorpsvergadering, dan was ik ook aanwezig.  Voetballen met kinderen, hangen met ouderen, huisbezoekjes………conclusie: ik ben haast meer te weten gekomen over mezelf dan over de mensen waarvoor ik gekomen was!

Salam hangat,

Opening van de lagere scholen in Baturraden

Zoals ik u vorige week meldde (link), volgt hieronder mijn speech die ik heb gehouden bij de opening van de lagere scholen Pamijen 2 en Karangsalam op 3 juli 2010. Onderaan vindt u ook een link naar de videobeelden van deze ceremonie.

“Yang terhormat Orang Orang di Baturraden, Bupati Pak Hagi drs Marjoko m.m., Pak drs Bakri m.m. dan Pak dr Mudjto AK, Msi.” (Beste mensen van Baturraden, heren Bupati Pak Hagi drs Marjoko m.m., Pak drs Bakri m.m. dan Pak dr Mudjto AK, Msi.) .

Excuus dat ik nu niet verder ga in Bahasa Indonesia maar in Bahasa Belanda.

Ik heb een goede tolk in de persoon van Tekad Santos. Spreken in Bahasa Belanda is beter voor jullie en mij. Zo voorkomen we dat er vergissingen worden gemaakt.

Ik voel mij zeer vereerd om hier als voorzitter van Stichting Tileng weer te staan om twee lagere scholen te openen. Pamijen 2 en Karangsalam.

Na de opening van de eerste lagere school Kemutug Lor 1 met de Bupati kwam al snel het verzoek van directeur Iksan of de stichting zijn huidige school Pamijen 2 wilde herbouwen zoals zijn voormalige school Kemutug Lor 1. Hij liet geen moment voorbij gaan om daar aandacht voor te vragen bij Stichting Tileng. In overleg met de schooldirecteuren, PMPB en Stichting Tileng zijn de prioriteiten vastgesteld van de scholen. Hierdoor kwamen Pamijen 2 en Karangsalam op de lijst als de eerst te herbouwen lagere scholen.

Sponsors en donateurs in Nederland hebben het mogelijk gemaakt deze scholen te herbouwen waar we nu het resultaat van zien. Zonder hen en de geweldige inzet en participatie van u mensen uit Baturraden was dit niet gelukt. Dus ook de dank gaat naar u uit.

Als stichting zouden wij meer van dit soort projecten kunnen realiseren als de stichting ook financiële steun zou ontvangen van de landelijke en regionale overheid hier in Indonesië. Ik spreek dan ook de hoop uit dat dat op korte termijn zal gebeuren. De stichting rekent daar dan ook een beetje op! Laat ik nogmaals duidelijk zijn. Zonder uw inzet, mensen uit Baturraden, en de inzet van Tekad Santos, Deskart Djatmiko, Suci Wahyuni en Tri Hastuti was dit niet mogelijk geweest. Mijn dank daarvoor.

Voor mij en Stichting Tileng blijft het resultaat belangrijk dat door u met financiële steun van de stichting is bereikt. Daarom komen binnenkort twee andere bestuursleden van Stichting Tileng op eigen kosten naar de gerealiseerde projecten kijken. Ook hier in Baturraden.

Eerst komt in september Eveline Bruijn. Naast het bekijken van de projecten komt zij materiaal verzamelen voor het maken van een boekje met de titel `Stichting Tileng in woord en beeld`. De opbrengst van het boekje zal ten gunste komen van de projecten van de stichting in Indonesië. Daarna komt in november Ellen Mierop. Beide dames hebben een Indische achtergrond.

Zoals u inmiddels weet ben ik een man van weinig woorden maar ga ik voor het resultaat. Ik spreek dan ook de hoop uit dat de samenwerking op deze wijze door zal gaan met de hoop dat de overheid hier ons een handje gaat helpen bij het realiseren van nog meer projecten. Er is nog een hoop werk te doen.

Ik ga als ik in Nederland ben weer snel op pad om sponsors te vinden. Ik doe dat met deze Brochure “Stichting Tileng steunt de desa´s, steunt u Stichting Tileng?” Ik hou het hierbij. We moeten maar snel de lagere scholen gaan openen.

Ik dank u voor uw aandacht.

Klik hier voor de videobeelden.

De eerste beelden van 2010

Zoals toegezegd in mijn verhaal van 5 juli jl. “Bericht uit Baturraden”  de eerste beelden uit Baturraden voor de opening op 3 juli jl. van de lagere scholen Pamijen 2 en Karangsalam. Zoals u ziet, is Pamijen 2 helemaal klaar, terwijl bij Karangsalam er alles aan wordt gedaan om de opening op 3 juli te halen.

U ziet beelden van een prachtig resultaat, dat zonder de financiële steun van onze donateurs, sponsors en de participatie van de mensen uit Baturraden niet was gelukt.

Volgende week plaats ik mijn speech en een link van de openingsceremonie van beide lagere scholen.

Op 2 juli jl. werd er ter gelegenheid van de opening van de lagere school Pamijen 2 een drumband concours gehouden voor de kinderen uit de eerste klassen van de de lagere school. Ook daar heb ik beelden van, welke u ik u niet zal onthouden!

Klik hier  voor de videobeelden.